Kadın Sağlığı


Gebelikte Sıklıkla Ortaya Çıkan Şikayetler Nelerdir?

BU ŞİKAYETLER NASIL GİDERİLEBİLİR?

1-BULANTI KUSMA


Gebeliğin ilk 3 ayında hormonların etkisiyle özellikle sabahları ortaya çıkar. Genellikle 3. aydan sonra şikayetler azalır, zamanla tamamen kaybolur.
- Yataktan kalkmadan bisküvi, kızarmış ekmek gibi kuru şeyler yenmeli,
- Az ve sık yemek yenmeli,
- Soslu, yağda kızartılmış, çok şekerli sulu gıdalar alınmamalıdır.
- Haşlama patates, ekmek, yumurta, peynir, yoğurt, pirinç pilavı, makarna, yenebilir.
- tuzlu leblebi ve içecekler ile soda da yararlıdır.


2-SIK İDRAR YAPMA


Gebeliğin ilk yarısında artan böbrek kan dolaşımı ve hormonların etkisiyle, son yarısında ise bebeğin önde gelen kısmının mesaneye (idrar torbasına) yaptığı bası sonucunda sık idrar yapma isteği ortaya çıkar.
İdrar yaparken yanma ve idrar renginde değişiklik olması enfeksiyon belirtileridir. Derhal bir hekime başvurmalı ve gerekli tedaviye başlanmalıdır. Enfeksiyon yoksa sık idrara çıkma normaldir. Geceleri tuvalete kalkmak zor geliyorsa, geceleri daha az su içilmelidir.


3-VAGİNAL AKINTI


Normalde gebelerde artan östrojen (hormon) miktarına bağlı olarak, kokusuz, kaşıntı yapmayan yumurta akı kıvamındaki akıntı görülür.
- Kokulu, vajende yanma, kaşıntı yapan sarı-yeşil veya kesilmiş süt kıvamında beyaz renkli akıntı enfeksiyon belirtisidir.
- Her gün iç çamaşırı değiştirilmelidir.
- Tuvalet temizliğine dikkat edilmelidir (hazneden makata doğru).
- Vajenin içi yıkanmamalıdır.
- Enfeksiyon belirtisi varsa mutlaka bir hekime başvurulmalıdır
- Vaginal deodorantlar ve parfümlü sabunlar kullanılmamalıdır.


4-VARİS OLUŞUMU


Gebelikte büyüyen uterusun (rahimin) yaptığı basıya bağlı olarak, bacaklarda, labium majör ve labium minörlerde varis meydana gelebilir.
- Uzun süre ayakta durulmamalıdır.
- Önceden varis varsa veya gebelikte ortaya çıkmışsa gebeliğin erken döneminden itibaren elastik varis çorabı giyilmelidir.
- Bacaklar yükseğe kaldırılarak dinlendirilmelidir.
- Ayaklara düzenli egzersiz yapılmalıdır.

- Dolaşımı artırmak için ayak bileklerine daireler çizdirilebilir.


5-ÖDEM


Hormonların etkisiyle vücutta su tutulması, gebelikte görülen ödemin nedenidir. Gebeliğin geç döneminde sadece bacaklarda ortaya çıkan ödem tedavi gerektirmez. Ödem; sabahları, el, yüz ve bacaklarda meydana geliyorsa, gebelik zehirlenmesi belirtisidir. Tedavisi gerekir.
- Uzun süre ayakta durulmamalıdır.
- Sıkı-lastikli çorap ve iç çamaşırı giyilmemelidir.
- Bacaklar yükseğe kaldırılarak dinlenilmelidir.


6-BACAK KRAMPLARI


Kaslarda ani kasılmalara kramp denir. Kalsiyum ve fosfor fazlalığı sonucu ortaya çıkar.
- Bacaklara masaj yapılmalıdır.
- Bölgesel (kramp giren yerlere) sıcak uygulanır.
- Uyanırken bacaklar aniden gerilmemelidir.
- Yürürken önce topukla yere basılmasına dikkat edilmelidir.


7-MEMELERDE HASSASİYET


Erken ve geç gebelik döneminde rahatsızlığa neden olabilir.
Öneri :
24 saat süre ile uygun sütyen kullanılmalıdır. Sütyen, kan dolaşımını sağlayarak hassasiyeti azaltır.


8-KABIZLIK VE HEMOROİD (BASUR) OLUŞUMU


Hormonal etki ile mide-barsak hareketlerinin gebelikte yavaşlaması ve büyüyen uterusun rektum üzerine yaptığı bası sonucu kabızlık ve hemoroid gelişir.
- Bol çiğ sebze ve meyve yenmelidir.
- Her gerektiğinde beklemeden tuvalete gidilmelidir.
- Sabah aç karnına bir su bardağı ılık şekerli su içilmesi yarar sağlar.
- Bol sıvı gıda alınmalıdır. Örneğin su, çorba, sulu yemekler.
- Kuru kayısı, kuru erik, kuru incir kompostolarının içilmesi kabızlığı önleyebilir.

- Düzenli jimnastik yapılmalı ya da haftada 3 gün yarım saat yürüyüş yapılmalıdır.
- Verilen demir ilaçları tok karnına, bol sıvı ile alınabilir.

 

 

BİR GEBE NASIL BESLENMELİDİR?

 

       Sağlıklı bir gebelik ve sağlıklı bir bebek doğumu için dengeli beslenme şarttır. Gebelikte önemli olan fazla gıda almak değil dengeli gıda almaktır. Üç öğün arasında ek öğünler alınarak enerji ihtiyacının düzenli karşılanması sağlanır. Tüm gebelik boyunca gereken ideal kilo 10-12 kg. ‘dır

 

BESİN GRUPLARI

 

NORMALDE

GEBELİKTE

EMZİKLİLİKTE         

1. Et, kurubaklagil yumurta her çeşit et, tavuk, balık, kuru fasülye, nohut, mercimek v.b

 

2 porsiyon:

(2 yumurta* 1 porsiyon 1 et veya kurubaklagil veya etli sebze yemeği 1 porsiyondur.)

1-porsiyon daha fazla

 

1-2 porsiyon daha fazla

 

2.Süt ve süt ürünleri (süt,yoğurt,peynir)

2 porsiyon:

1 su bardağı süt veya yoğurt 1 porsiyondur. 2 kibrit kutusu peynir veya çökelek 1 porsiyondur.

1-porsiyon daha fazla

 

1-porsiyon daha fazla

 

 

3. Tahıllar: (ekmek, pirinç, bulgur, makarna, şehriye, börek, tarhana v.b

Hiç veya 1 porsiyon:

(3-6 dilim ekmek)

1 dilim ekmek daha fazla

1 dilim ekmek daha fazla veya

1 porsiyon pilav daha fazla

 

4. Taze sebze ve meyve

3-4 porsiyon:

En az 1 porsiyon yeşil yapraklı sebzelerden, turunçgillerden veya domatesten

1-2 porsiyon daha fazla

 

2-porsiyon daha fazla

 

 

 

 

* Her gebe günde 80 gr. Protein, 1,5 gr. Kalsiyum, 30-60 gr. Demir, A, B1, B2 ve C vitamini almalıdır. Örneğin; 2 su bardağı süt veya 1 kase yoğurt veya bir kibrit kutusu büyüklüğünde beyaz peynir.

   1 porsiyon et veya balık veya karaciğer veya kuru fasülye ,  mercimek, gibi kuru baklagiller veya 1 yumurta.

   Meyveler; 2-3 elma, portakal içeren bir diyet gerekli ek kalori, protein ve demir ihtiyacını karşılar.

*Salam, sosis sucuk gibi katkı maddesi içeren besinler mümkün olduğu kadar seyrek tüketilmelidir.

*D vitamini besinlerde bulunmaz. Ancak güneş ışınlarının direkt cilde yansıması ile sağlanır. Bu nedenle güneşlenmeye özen gösterilmelidir.

*Mutlaka iyotlu tuz kullanılmalıdır.

* Kansızlığı önlemek için yemeklerle birlikte çay içilmemeli, kahve sayısı en fazla iki fincan ile sınırlandırılmalıdır. Kola ve hazır meyve suları içilmemelidir.

* Doktora danışılmadan ilaç kullanılmamalıdır.

*Gebelikte sigara içimi, düşük doğum tartılı bebek doğumuna, ölü doğuma, pilesantanın önde yerleşmesi ve erken ayrılmasına neden olur. Anne adayı gebeliği boyunca sigarayı bırakmalıdır.

* Gebelik sırasında alınan alkol miktarına bağlı olarak bebekte gelişme bozuklukları ortaya çıkar. Gebelikte alkol alınmamalıdır.