Kulak Burun Boğaz Hastalıkları


Bademcik ve Geniz Eti Hastalığı

Bademcikler; boğazın her tarafında bulunan lenfoid dokulardır.Bademcikler  bağışıklık sisteminin bir bölümü olup enfeksiyonlara karşı mücadelede görev alırlar. Boğazda bademciklerle birlikte genizdeki geniz eti ,dil kökündeki  dil  bademciği, östaki borusu yanlarındaki gerlac bademciği(tonsilla tubarius) ve boğaz yan duvarlarındaki boğaz bantları ile birlikte bulunur ve waldeyer halkasını  oluştururlar. Bu elemanlar burun ve ağızdan giren mikroplara karşı mücadele eden ilk bariyerlerdir.Kısacası boğaz bölgesinde toplam 5 çeşitten ve 9 parçadan oluşan bir savunma sistemi mevcuttur. Burada daha çok damak bademciği (halk dilinde bademcik) ve geniz etinden bahsedeceğim.Çünkü enfeksiyon ve sorunlar genelde bunlarla ilgili olup bu ikisinin ameliyetı yapılmaktadır. Bademcikler özellikle 4 yaşına kadar epey işlevleri vardır. Bu organ yıllar içerinde fonksiyonlarını yitirmektedir.Geniz eti ise ergenlikle birlikte küçülür ve genelde daha sonra yok olur.

Bademcik neden şişer?

Bazı çocuklarda yapısal olarak büyük olabilirler.Ama daha çok geçirilmiş enfeksiyonlara reaksiyon olarak büyürler.Nadirende tümöral oluşumlara bağlı olarak büyürler. Zamanla fonksiyonları azalır küçülür ancak yok olması beklenemez.

Bademcik iltihabının tedavisi nedir?

En sık neden virüsler olduğundan aslında tedavi sadece şikayate yöneliktir. Ancak daha az bir oranda bakterilere bağlı olduğunda uygun antibiotikle tedavi edilebilir.Bu ayırım yapmak önemli zira gereksiz antibiotikten kaçınılabilir ve ayrıca gereksiz antibiotik kullanılması mevcut bakterileri öldürerek, meydanı daha agresif ve dirençli mikroplara bırakabilir. Bu ayırım, hastanın klinik durumuna(ateş,kan tablosu ve muayane bulguları), hızlı strep a testi sonucuna veya boğaz kültürüne göre  yapılabilir.

Beta mikropu nedir ve önemi nedir?

Bu mikrop A grubu Beta hemolilitik streptokok olarak adlandırılan bir bakterinin kısaltılmış adıdır.  Önemi eğer bu mikropla boğaz enfeksiyonu geçiriliyorsa ve 10 gün içinde antibiotik verilmiyorsa buna karşı oluşan antikorlarla böbrek ve kalp kapakçığı zarar görebilir.Ancak günümüzde bu ihtimal azalmıştır.Fakat yinede sık geçirilen boğaz enfeksiyonları ilerde kalp damarlarını (koronerler) hasara uğratma riski artmaktadır.

Bademcikler ne zaman alınmalı?

İki tane gerekçe var: ya sayıca fazla iltihaplı olacak veya büyük olup solunum ve beslenme sorunu yaratacak. Sıklık  olarak son 1  yılda 7 defa,son 2 yılda 5’er defa,son 3 yılda 3’er defa iltihaplanırsa alınmalı. Büyüklük olarak solunum yollarında tıkayıcı rol alıp, horlama ve uykuda nefes kesilmesi yapıyorsa kesin bir şekilde alınmalıdır.

Geniz eti ne zaman alınmalı?

Genizetinin alınmasının en sık ve kesin gerekçesi solunum yollarında tıkanmaya bağlı horlama,uykuda nefes durması ve sürekli ağzı açık uyumadır.Diğer gerekçeler; orta kulakta sebat eden sıvı birikimi,sık sık boğaz-sinüzit enfeksiyonları ve sık sık orta kulak iltihapları.Bu tür durumlarda da  geniz etinin alınması önemlidir.

Ameliyat genel anestezi altında mı yapılıyor?

Genelde öyledir. Bunun nedeni daha konforlu ve hekim-hasta için daha güvenlidir.Zira genel anestezinin ilaç ve makine donanımı çok gelişmiştir.

Bademcik ve geniz eti ameliyatı için yaş sınırı var mıdır?

Eğer büyüklük veya dirençli kulak problemi  söz konusu ise hayır yaş sınırı yoktur. Ancak sayıca sıklık ise evet 3 yaş beklenmelidir veya bu yaşa kadar durum zorlanmalıdır. Zira anestezi açısında sıkıntılı olabilir.

Bademcik –geniz eti alınınca tekrar oluşur mu?

Bademcik için tekrarlama ihtimali yoktur. Ancak geniz eti için teorik olarak 3 yaş altı olanlarda daha sonra tekrarlama olasılığı az da olsa vardır.Ancak benim tekrar ameliyat  etmek zorunda olduğum hiçbir geniz eti nüksüm olmadı.

Bademcik geniz eti ameliyatı hangi tekniklerle yapılmaktadır?

Geleneksel bistüri-makas kullanılarak ve bipolar koter destekli  yapılabildiği gibi thermal welding,radyofrekans,plazma ,harmonik bıcak, KTP Lazer,mikrodeprider gibi elektrik-elektronik aletlerlede yapılabilir.Elektrikli aletlerle yapmak kansızlık ve hekime  avantaj açısından iyi olmakla birlikte yanma işlemi (kömürleşme) gerçekleştiğinden, ameliyat sonrası ağrı, geç kanama ve geç iyileşme gibi dezavantajları olduğu kanısındayım. Ben geleneksel bistüri-makas-bipolar koter destekli tekniği terçih ediyorum. Bipolar koteri sadece kanama noktaları için kullanıyorum.Mutlaka bademcik bölgesini emilebilir iplerle sütüre(dikiş)ediyorum. Bu durumun hem ağrıyı azalttığını,hem iyileşmeyi hızlandırdığını ve hem de kanama riskini azalttığını düşünüyorum.

Ameliyat sonrası nelere  dikkat edilmeli?

En önemli durum ameliyat sonrası kanamadır.Bu olasılık % 1-4 arasında değişmektedir.Taze kan görülürse mutlaka hekiminize bildiriniz.Bunu dışında ağrı; özellikle bademcik ameliyatı sonrası görülebilmektedir. Bu durum 5-10 gün sürebilir.Bunun için ağrı kesiciler veriyoruz  ve yumuşak –soğuk-ılık gıdalarla beslenme öneriyoruz. Bütün hastalarımıza ameliyat sonrası bilgilendirici form veriyoruz.